Midden op het eiland São Miguel, in de caldera van een oud vulkaanmassief op 575 meter hoogte, verbergt zich een meer dat zijn naam aan vuur dankt maar alles ademt van rust. De Lagoa do Fogo — het Meer van Vuur — is het minst toegankelijke en meest ongerepte kratermeer van São Miguel. Erkend als Portugees Natuurreservaat en verkozen tot een van de zeven Portugese natuurwonderen in de categorie wilde stranden, ligt het meer ingeklemd tussen steile, grasgroene vulkanische wanden. Op heldere dagen is het water turquoise van een schoonheid die je stil maakt. Op bewolkte dagen hangt er een mysterieuze mist die het meer volledig aan het zicht onttrekt.
Dat wisselvallige karakter is precies wat het zo bijzonder maakt. Je kan er niet op rekenen. Je kan er alleen op hopen. En als het helder is, is het de mooiste plek op het eiland.
De weg naar Lagoa do Fogo volgt de flanken van het Serra de Água de Pau massief omhoog. Al langs de weg openen zich uitzichtpunten over de noord- en zuidkust van het eiland tegelijkertijd — een panorama dat het bijzondere van São Miguel onmiddellijk duidelijk maakt. Aan de top, bij het uitzichtpunt Pico da Barrosa, zakt het meer plots in de diepte onder je. Het turquoise water, de steile wanden, de volstrekte afwezigheid van gebouwen — het is een van die plaatsen die je doet vergeten dat je op aarde bent.
Let op seizoensbeperking: Van half juli tot eind augustus is de weg naar Lagoa do Fogo niet toegankelijk met eigen wagen. Er rijdt een betaalde shuttle (€5 pp, gratis voor kinderen onder 6 en eilandbewoners) vanuit Ribeira Chã. Tickets online kopen vóór 23u59 van de vorige dag — same-day tickets zijn niet beschikbaar. Buiten het seizoen is de weg vrij toegankelijk.
Het gebied is beschermd als Natuurreservaat sinds 1974. Het meer meet 2 km lang en 1 km breed en heeft een oppervlakte van 1.360 hectare. Zwemmen is officieel niet toegestaan maar het meer heeft een klein strand aan de oever — Praia de Lagoa do Fogo — waar je kan zitten en genieten van het water en de omgeving. Het strand werd erkend als een van de mooiste wilde stranden van Portugal.
De officiële wandelroute PRC02 SMI voert van het strand bij Água d’Alto aan de zuidkust omhoog naar het meer — een klim van ongeveer 4 km die je beloont met het beste perspectief op Lagoa do Fogo vanuit de oevers zelf. De totale route is aangeduid en duurt ongeveer 2 tot 3 uur voor de volledige lengte. Vanuit de uitzichtpunten langs de weg is een kortere wandeling van 30-60 minuten naar de oever ook mogelijk.
De Caldeira Velha ligt op de flanken van hetzelfde vulkaanmassief, een kwartier rijden van Lagoa do Fogo. Dit officieel beschermd monument is een klein thermaal paradijs: een reeks warmwaterbronnen van 25-38°C verborgen in een tropisch woud van boomvarens, palmen en orchideeën. Een kleine waterval stroomt in het grootste bassin — een ijzingwekkend mooi beeld. Vooraf reserveren is verplicht via de officiële website.
De naam Lagoa do Fogo verwijst naar de vulkanische oorsprong van het meer. De caldera is gevormd door een gewelddadige vulkaanuitbarsting die het bergmassief deed instorten. Het vuur in de naam staat voor de vulkanische kracht die dit landschap heeft gevormd — niet voor huidige activiteit. Het meer zelf is rustig en koud.
Vroeg in de ochtend, vóór 9 uur, geeft de grootste kans op een wolkeloos uitzicht. Later op de dag trekt er vaak mist op. Controleer altijd de live webcam via de app Spot Azores of visitazores.com voor vertrek — het uitzicht verandert snel. In het seizoen (half juni-eind september) is de shuttle de enige optie — boek tickets de avond voordien.
Zwemmen in het meer is officieel niet toegestaan. Het meer is een beschermd Natuurreservaat. Er is wel een klein strand aan de oever waar je kan zitten en genieten van de omgeving. Voor zwemmen in vulkanisch water in de buurt is Caldeira Velha ideaal — thermale bassins op korte afstand van het meer.
Lagoa do Fogo ligt in het centrum van het eiland, op 30 tot 40 km van Ponta Delgada — een rit van 40 à 50 minuten. In het seizoen rijd je naar Ribeira Chã voor de shuttlebus. Buiten het seizoen kan je met eigen wagen tot bij de uitzichtpunten. De weg is smal en bochtig — rij voorzichtig.